भक्तपुर, २२ वैशाख । जनप्रतिनिधिले नेतृत्व सम्हालेपछि सूर्यविनायक नगरपालिका-१ (सिरुटार) पछिल्लो ९ वर्षमा पूर्वाधार विकासको नमुना वडाका रूपमा स्थापित भएको छ । प्राकृतिक रूपमा ढुंग्रे खोला र चरखण्डी खोलाले घेरिएको यस वडामा लामो समयदेखि रहेको पुल अभावको समस्या समाधान गर्दै विकासको आधार तयार गरिएको वडा नेतृत्वले जनाएको छ ।
वडा अध्यक्ष सानुकाजी कायस्थका अनुसार २०७४ सालपछि पुल निर्माणलाई पहिलो प्राथमिकतामा राखिएको थियो । सोही अनुसार हालसम्म वडाभित्र १३ वटा पुल निर्माण सम्पन्न भइसकेका छन्, जसमा ७ वटा बक्स-टाइप र ६ वटा साना पुल रहेका छन् । थप २ वटा पुल निर्माणको अन्तिम चरणमा रहेका छन् भने अर्को एउटा पुल टेन्डर प्रक्रियामा पुगेको छ । उपत्यकाकै नमुना पुलसमेत यही वडामा निर्माण गरिएको दाबी गरिएको छ । पुल निर्माणसँगै आवागमनमा ऐतिहासिक सहजता आएको छ ।
सडकमा स्तरोन्नति, हरियालीमा विस्तार
वडाभित्र सडक पूर्वाधारमा पनि उल्लेखनीय सुधार भएको छ । कौशलटार-बालकोट-बिरुवा सडकखण्डअन्तर्गत करिब ५.५ किलोमिटर सडक ११ मिटर चौडाइमा विस्तार गरी फुटपाथ र ढलसहित स्तरोन्नति गरिएको छ । सडक किनारमा जापानी फूलका बिरुवा रोपेर हरियाली प्रवद्र्धन गरिएको छ भने अन्य आन्तरिक सडकहरू समेत कालोपत्रे, ढलान र स्तरोन्नतिका कार्य सम्पन्न भएका छन् ।
खानेपानीमा पहुँच विस्तार
खानेपानी व्यवस्थापनतर्फ वडामा उल्लेख्य प्रगति भएको देखिन्छ । २ लाख २५ हजार लिटर क्षमताका दुईवटा ट्यांकी, तीन वटा बोरिङ तथा पातलटार खानेपानी आयोजनाअन्तर्गत १ लाख लिटर क्षमताको थप ट्यांकी निर्माण गरिएको छ । यसले स्थानीयको पानी पहुँचमा उल्लेखनीय सुधार ल्याएको छ ।
शिक्षा र स्वास्थ्य पूर्वाधार सुदृढ
२०७२ सालको गोरखा भूकम्पमा क्षतिग्रस्त सिरुटार माध्यमिक विद्यालय र कुलमाया भगवती माध्यमिक विद्यालयको आधुनिक नमुना भवन निर्माण गरिएको छ । स्वास्थ्य सेवातर्फ वडाभित्रै हप्तामा दुई दिन (सोमबार र बिहीबार) प्रयोगशाला सेवा सञ्चालनमा ल्याइएको छ ।
सम्पदा संरक्षणसँगै संस्कृति प्रवर्द्धन
वडामा धार्मिक तथा सांस्कृतिक सम्पदाको संरक्षणमा समेत ध्यान दिइएको छ । धनसार गणेश मन्दिर, बालकुमारी मन्दिर निर्माण, सोमलिङ्गेश्वर मन्दिरको कलात्मक पुनर्निर्माण, थापागाउँ गणेश मन्दिर पुनर्निर्माण तथा बिन्धवासिनी मन्दिर संरक्षणका काम सम्पन्न भएका छन् । स्थानीय बाजागाजा संरक्षणअन्तर्गत धिमेबाजा र खैंजेडी प्रवद्र्धन अभियान सञ्चालन गरिएको छ । यसै अभियानअन्तर्गत स्थानीय समूहले बागमती प्रदेशस्तरीय धिमेबाजा प्रतियोगितामा प्रथम स्थान हासिल गरेको जनाएको छ ।
भौगोलिक चुनौतीबाट विकासको गति
साबिक सिरुटार गाविस संघीय संरचनापछि दधिकोटका वडासँग गाभिएर बनेको हालको सूर्यविनायक-१ करिब १०,६२९ जनसंख्या र २.९५ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफलमा फैलिएको छ । कौशलटारबाट करिब ३ किलोमिटर तथा काठमाडौंबाट १२ किलोमिटर दूरीमा रहेको यो वडा आसपासका नगर क्षेत्रसँग जोडिएको छ ।
वडा स्तरीय ९ वर्षे पूर्वाधार विकास प्रतिवेदनअनुसार पुल निर्माणलाई आधार बनाएर सडक, खानेपानी, शिक्षा, स्वास्थ्य र सम्पदा संरक्षण क्षेत्रमा समग्र विकास अघि बढाइएको देखिन्छ । प्रतिवेदनले पूर्वाधार विकासलाई परिणाममुखी र प्रभावकारी रहेको निष्कर्ष निकालेको छ ।
यद्यपि बढ्दो जनसंख्या, केही क्षेत्रमा अझै पूर्वाधार विस्तारको आवश्यकता र दीर्घकालीन खानेपानी व्यवस्थापन चुनौतीका रूपमा रहेका छन् । सूर्यविनायक-१ मा पुलबाट सुरु भएको पूर्वाधार विकासले सडक, पानी, शिक्षा र संस्कृतिसम्म फैलिँदै समग्र जीवनस्तर सुधारमा उल्लेखनीय योगदान पुर्याएको देखिन्छ । वडाको आफ्नो दोस्रो कार्यकाल प्रति वडा अध्यक्ष सानुकाजी कायस्थ संतुष्ट छन् । भन्छन्, ‘ जनतालाई वाचा गरेका सबैजसो काम पुरा भएका छन् । तर समयसँगै थपिएको विकासको माग र चुनौती भने बाँकी छन् ।’
